Wat gebeurde er in Leeuwarden?
Rutte De Jonge Gates coronazaak:- Op donderdag 22 oktober 2026 boog de rechtbank Noord-Nederland zich over een van de meest omstreden zaken uit de coronatijd. Zeven burgers stellen dat zij zijn misleid over de coronavaccins en daardoor schade hebben opgelopen. Ze dagvaardden zeventien gedaagden. Het vonnis komt op zijn vroegst op 9 december, mogelijk pas eind februari.
Let op het woord: gedagvaard, niet aangeklaagd. Dit is een civiele zaak. Niemand is strafrechtelijk vervolgd of veroordeeld. Wie dat door elkaar haalt, gaat precies zo slordig met feiten om als hij de overheid verwijt.
De gedaagdenlijst: het journaal van 2021, nu in de rechtszaal
De lijst leest als een terugblik op de coronaperiode. Naast de Staat staan oud-premier Mark Rutte en de ex-ministers Hugo de Jonge, Sigrid Kaag en Wopke Hoekstra erop. Dan volgen Ernst Kuipers, Marion Koopmans, Diederik Gommers en Jaap van Dissel. Pfizer-topman Albert Bourla en Bill Gates zijn gedaagd omdat zij mensen zouden hebben opgeroepen zich te laten vaccineren.
Bijna iedereen die in een talkshow “veilig en effectief” uitlegde, wordt nu persoonlijk aangesproken. Niet de instantie, niet het bedrijf: de persoon.
Gates: de man die liever thuis bleef
Bill Gates probeerde eerst helemaal niet voor een Nederlandse rechter te hoeven verschijnen. Zijn bezwaar over de bevoegdheid van de rechtbank werd op 16 oktober 2024 verworpen. Volgens een kop van NRC kwam hij ook op de zitting niet naar Leeuwarden.
In een civiele zaak mag dat: een advocaat kan namens je optreden, en de Leeuwarder Courant meldde in 2025 dat Pels Rijcken Gates en Rutte vertegenwoordigt. Maar zeven burgers uit Nederland namen wel zelf een dag vrij. Een man die miljarden besteedt aan wereldgezondheid, liet het werk door een advocatenkantoor doen.
Rutte: de premier op wie niets bleef plakken, behalve een dagvaarding
Mark Rutte was jarenlang de premier op wie schandalen afgleden. Kabinetten vielen, hij stond er daarna weer. Hij verhuisde van het Torentje naar de top van de NAVO. En nu hangt er een dagvaarding van zeven burgers aan hem. Zeven mensen vragen aan een oud-premier die zeventien miljoen Nederlanders door de coronatijd loodste: wat wist u, en wanneer?
Rutte laat zich vertegenwoordigen door een advocatenkantoor. Dat is zijn goed recht. Maar wie als premier gewend was zelf het laatste woord te hebben, laat nu een ander praten. Dit bewijst niets over wat hij wist. Daarvoor is de rechter er.
De Jonge: altijd voor de camera, nooit in het dossier
Rutte De Jonge Gates coronazaak:- Hugo de Jonge liet zich jarenlang graag zien. Persconferentie na persconferentie, altijd met de rustige toon van iemand die weet dat de vraag al beantwoord is voordat je hem stelt. Wat hij wist, wanneer hij het wist en wat hij daarover zei, is waar deze zaak over gaat. Zijn verweer is dat hij te goeder trouw handelde op basis van wat toen bekend was. Prima. Dan is de uitleg onder ede een formaliteit.
De verdediging: “wie durft nog?”
De advocaten van de gedaagden meldden dat enkele van hen haatberichten en doodsbedreigingen hebben ontvangen. De advocaat van de Staat vroeg zich af welke wetenschapper nog zijn nek zal uitsteken om Nederland uit de volgende crisis te halen.
Even helder: doodsbedreigingen zijn walgelijk en horen nergens thuis. Wie ze verstuurt, schaadt vooral de eisers. Maar het argument “wie durft nog” heeft een bijsmaak. Wie de hele bevolking een medische handeling adviseert, hoort achteraf te kunnen uitleggen waarop dat advies stoelde. Aansprakelijkheid is geen aanval op de wetenschap. Het is de prijs van gezag.
Mijn gedachte: ging het ook om het geld?
Dit is mijn vermoeden en geen bewezen feit, en het staat niet in de dagvaarding. Ik geloof niet dat volksgezondheid de enige reden was om een hele samenleving stil te leggen.
Een paar dingen staan vast. Op 17 september 2019, ruim voor corona, schoten de rentes op de Amerikaanse repomarkt, waar banken elkaar kortlopend geld lenen, tot ongeveer 10 procent op, en greep de New Yorkse Fed in met 75 miljard dollar. De gebruikelijke verklaring is dat bedrijfsbelastingen en een grote uitgifte van staatsobligaties tegelijk vielen. Op 18 maart 2020, midden in de beurscrash, kondigde de ECB een noodprogramma van 750 miljard euro aan om obligaties te kopen.
Dat bewijst geen complot, en ik beweer dat ook niet. Maar wie daar puur toeval in ziet, mag me uitleggen waarom. En wie het tegendeel denkt, mag het aantonen. Ik wil de stukken zien.
Wat de eisers nog moeten bewijzen
Rutte De Jonge Gates coronazaak:- Hard blijven betekent ook hard zijn voor je eigen kant. De advocaat van de stichting sprak op de zitting meerdere keren over een biowapen. Een van de eisers gaf de vaccinatie de schuld van zijn hersenbloeding, een ander zei dat zijn ex-vrouw Parkinson kreeg door de prik. Waar ze die conclusies op baseren, maakten ze volgens Omrop Fryslân niet duidelijk.
Eerder wilden de eisers vijf buitenlandse “getuige-deskundigen” laten horen. De verdediging wees erop dat die mensen eerder complottheorieën verspreidden en dat er brede wetenschappelijke consensus is dat vaccins corona effectief bestrijden. Advocaat Peter Stassen noemde die consensus een “gedrocht” en stelde dat wetenschap geen democratie is. Dat is retoriek, geen bewijs. De rechtbank heeft de biowapen-stelling nog niet beoordeeld, en tot zij dat doet, is het een bewering.
Conclusie: de rechter beslist, niet de hashtag
Tussen december en februari komt het vonnis. Tot die tijd kun je twee dingen tegelijk vinden. Dat Rutte, De Jonge en de rest moeten kunnen uitleggen wat ze wisten, zonder zich achter een advocatenkantoor te verschuilen. En dat de eisers hun zware beweringen nog moeten waarmaken. Vele malen schokkender is dat Gerard joling de Toppers verlaat.
Bronnen: Omrop Fryslân, vonnis tussen december en februari · Reformatorisch Dagblad · Leeuwarder Courant via Headliner Friesland, 9 juli 2025 · Overzicht met koppen van AD en NRC, 22 oktober · Check Your Fact, geen strafrechtelijke aanklacht · Chicago Fed, repomarkt september 2019 · Brookings, repomarkt · ECB, persbericht 18 maart 2020
