Opiniestuk: Russenangst als verdienmodel van Den Haag, en wat Europa ondertussen zelf kapotmaakt.
Door Lars Morgenstern.
Russenangst: zevenenzestig jaar “de Russen komen”
Van Lubbers’ kruisraketten tot nu
Het begon met de Koude Oorlog en het houdt nooit op. Onder Lubbers kwamen de kruisraketten, de halve natie liep de straat op, en toen bleek het INF-verdrag van 1987 het probleem op te lossen. De Russen kwamen niet. De angst bleef wel, want angst is het enige product dat Den Haag nooit hoeft te leveren: je kunt het eindeloos verkopen en niemand kan komen klagen dat het niet werkt.
Waarom angst zo goed werkt als politiek instrument
Wie bang is, vraagt geen verantwoording. Een dreiging ver weg verklaart elk nieuw budget en elke nieuwe norm, zonder dat iemand hoeft uit te leggen wat het oplevert.
De AIVD zegt het: sinds wanneer is dat een argument?
Een dienst die zijn bronnen niet toont
Elke keer als iemand twijfelt, komt de AIVD om de hoek. Een geheime dienst die zijn bronnen niet toont, zijn methoden niet toont en graag een groter budget heeft. Mag een burger daar wantrouwend tegenover staan? Toch wel. Denk aan Irak in 2003, toen betrouwbare inlichtingen een oorlog moesten rechtvaardigen die achteraf op drijfzand bleek te staan.
Vertrouwen verdien je, dat krijg je niet cadeau
Wie zijn geloof in een dienst baseert op “ze zeggen het zelf”, heeft geen bewijs maar vertrouwen. Dat is geen argument, dat is een geloofsbrief.
Russische dreiging is geen blanco cheque.
Wat er wel vaststaat
De VN keurde in 2022 met 141 stemmen voor en 5 tegen een resolutie goed waarin Rusland wordt opgeroepen zijn troepen uit Oekraïne terug te trekken. De AIVD en MIVD melden Russische cyberoperaties en voorbereidingen voor sabotage in Nederland. Dat zijn de feiten die er liggen, en je mag ze wegen zoals je wilt.
De rekening die niemand wil zien
Zodra het woord dreiging valt, stijgt de defensiebegroting en gaat de NAVO-norm omhoog, terwijl de woningnood blijft, de zorg piept en de toeslagenaffaire nog niet is rechtgezet. Een vijand ver weg is makkelijk, want die hoeft zich nooit te verantwoorden voor wat er thuis misgaat.
Frankrijk brandt zonder één Russisch pantser
Van schoolblokkades tot nationale ordecrisis
Sinds eind september groeiden blokkades in Seine-Saint-Denis uit tot een nationale ordecrisis: meer dan 700 middelbare scholen verstoord en ongeveer 5.000 arrestaties.
Wie wijst de Franse premier aan?
De premier zegt dat de beweging is gekaapt door extreemlinks en door mensen die chaos willen zaaien vóór de verkiezingen van volgend jaar. Dat is zijn lezing, en commentatoren leggen er hun eigen accenten bij. Geen Russische tank te bekennen. Dit is wat een regering doet die wijken laat verloederen en pas ingrijpt als het al in brand staat.
Terreur is geen Russische import
Jihadisme benoemen en bestrijden
Bataclan, Charlie Hebdo, Brussel, Nice, Samuel Paty: dat waren jihadisten, geen Russen. Die ideologie moet je benoemen, bestrijden en vervolgen zonder omwegen, met opsporing, uitzetting waar het kan en strenge straffen.
Wie wegkijkt, laat burgers in de kou staan
Bestuurders die signalen negeren, diensten die informatie niet delen en handhaving die te laat komt: dat zijn geen Russische operaties maar eigen beleidskeuzes.
Conclusie: je hebt geen Rus nodig om Europa te slopen
Wees waakzaam voor Moskou, maar vraag wie baat heeft bij permanente angst. Een bestuurder die over het Kremlin praat, hoeft niet uit te leggen waarom de woningmarkt vastzit, waarom radicalisering te lang zijn gang ging en waarom Franse wijken in brand staan. Daarvoor hebben we geen Rus nodig: dat lukt Europa prima zelf, met beleid dat te laat komt, bestuurders die wegkijken en een publiek dat vooral wordt bang gemaakt voor iemand anders.
Veelgestelde vragen
Is Rusland echt een dreiging voor Nederland?
Volgens de AIVD en MIVD zijn er Russische hybride activiteiten waargenomen, waaronder cyberoperaties en voorbereidingen voor sabotage. Dat betekent niet dat Rusland op dit moment van plan is Nederland aan te vallen, en Rusland ontkent betrokkenheid bij diverse beschuldigingen.
Waarom wordt er zoveel over Rusland gesproken?
Omdat een externe dreiging politieke beslissingen, zoals hogere defensie-uitgaven, gemakkelijker rechtvaardigt.
Wat is er aan de hand in Frankrijk?
Sinds eind september zijn schoolblokkades in Seine-Saint-Denis uitgegroeid tot rellen met duizenden arrestaties en honderden verstoorde scholen.
Bronnen
- Hybride dreiging vanuit Rusland neemt toe (Rijksoverheid)
- UN General Assembly demands Russia withdraw troops (Al Jazeera)
- Analyst says France unrest has shifted from schools to lawlessness (The National Desk)
