Geschreven door: Martijn van der Zwaan
Nederlandse jongeren zitten noodgedwongen tot ver na hun dertigste bij hun ouders thuis. Niet omdat ze zo gehecht zijn aan hun oude kinderkamer, maar omdat ze op de woningmarkt geen schijn van kans maken. Zelfs met een behoorlijk salaris is een betaalbare woning voor velen onbereikbaar geworden.
En wat zegt onze minister van Volkshuisvesting, Elanor Boekholt-O’Sullivan van D66? “We zien gelukkig dat heel veel starters nog bij hun ouders kunnen blijven wonen.”
Ik dacht werkelijk dat ik het verkeerd hoorde. Een minister die het kennelijk als een meevaller beschouwt dat volwassen Nederlanders door de woningnood niet zelfstandig kunnen wonen. Hoe krijg je het uit je mond?
Het woord gelukkig zegt eigenlijk alles. Niet over die jongeren, maar over de manier waarop deze minister naar de woningcrisis kijkt. Zolang vader en moeder hun volwassen kinderen nog kunnen opvangen, valt het blijkbaar allemaal wel mee.
Dat die ouders misschien zelf ook weleens hun huis terug willen, komt niet bij haar op. Dat een dertigjarige met een volledige baan zich kapot schaamt omdat hij nog steeds op zijn oude slaapkamer woont, lijkt in Den Haag niemand wakker te houden.
De woningnood is inmiddels zo normaal geworden dat een minister er een geluk bij een ongeluk in ziet. Je moet het maar durven.
Minister Boekholt-O’Sullivan: gelukkig kwamen de Russen niet toen zij generaal was
Voordat Boekholt-O’Sullivan minister werd, was zij luitenant-generaal bij de Koninklijke Luchtmacht. De eerste vrouwelijke driesterrengeneraal van Nederland. Na haar optreden als minister ben ik vooral blij dat de Russen niet zijn gekomen toen zij nog generaal was.
Want stel je voor dat de vijand voor de deur staat en de generaal geruststellend meldt dat we gelukkig nog bij de buren kunnen schuilen.
De vergelijking is sarcastisch, maar de bestuurlijke redenering erachter is bloedserieus. Je hebt een probleem dat je zelf moet aanpakken en noemt het vervolgens een meevaller dat anderen de gevolgen voorlopig opvangen. Bij Defensie zou zo’n houding weinig vertrouwen wekken. Bij Volkshuisvesting mag je er kennelijk minister mee worden.
Voor statushouders een huisvestingsplicht, voor Nederlandse starters een kinderkamer
Het wordt pas echt schaamteloos wanneer je kijkt naar de politieke discussie waarin deze uitspraak werd gedaan. Gemeenten hebben een wettelijke taak om statushouders te huisvesten. Het kabinet wil de mogelijkheid om hen voorrang te geven bij sociale huur niet beëindigen voordat er voldoende alternatieven zijn.
Maar waarom is die redenering zo verschillend zodra het over Nederlandse starters gaat? Voor statushouders moet eerst een passende oplossing worden gevonden voordat bestaande voorrangsregels verdwijnen. Voor een starter die al jaren zoekt, blijkt het kennelijk een geluk dat zijn ouders nog een kamer vrij hebben.
Dat verschil in urgentie is precies waar de woede vandaan komt. Niet iedere statushouder krijgt automatisch voorrang. Dat verschilt per gemeente. Maar die nuance verandert niets aan de politieke werkelijkheid: voor de huisvesting van statushouders bestaat een wettelijke taakstelling, terwijl de Nederlandse starter vooral geduld moet hebben.
En dan moet je niet verbaasd zijn dat mensen woedend worden. De minister heeft eerder zelf erkend dat de huisvesting van statushouders knelt voor andere woningzoekenden. Ze weet dus dat er spanning bestaat op een woningmarkt waar al veel te weinig huizen beschikbaar zijn. Waarom spreekt ze dan zo achteloos over jongeren die noodgedwongen thuis wonen?
Lees ook ons eerdere artikel over woningnood en voorrang voor statushouders.
De politiek creëert schaarste en vraagt vervolgens om begrip
Er is jarenlang te weinig gebouwd. De bevolking is gegroeid, mede door migratie. En ondertussen is het voor gewone werkende Nederlanders steeds moeilijker geworden om een woning te bemachtigen.
Dat is geen geheim. Daar zijn stapels rapporten over geschreven. Alleen lijkt de politieke bereidheid om de gevolgen onder ogen te zien nogal beperkt. Over de relatie tussen migratie en woningdruk schreef Nieuwsfeiten eerder in Migratie en structurele problemen op de woningmarkt. Lees ook de cijfers over het Nederlandse woningtekort.
Wat mij vooral stoort, is de vanzelfsprekendheid waarmee de gevolgen van falend beleid bij burgers worden neergelegd. De overheid komt woningen tekort en ouders mogen het oplossen. De overheid krijgt de woningbouw niet op orde en jongeren mogen hun toekomst uitstellen. En de verantwoordelijke minister noemt dat gelukkig.
Ik vind het een ronduit beschamende uitspraak.
Een minister die zo praat, begrijpt haar eigen portefeuille niet
Over de woorden van Boekholt-O’Sullivan zijn Kamervragen gesteld. Maar eigenlijk zou de minister die vragen helemaal niet nodig moeten hebben om te begrijpen waarom haar opmerking zo verkeerd valt.
Wie verantwoordelijk is voor Volkshuisvesting, hoort te weten wat het betekent wanneer een volwassen Nederlander jarenlang geen eigen woning kan vinden. Die hoort niet opgelucht te klinken omdat het probleem achter de voordeur van de ouders verborgen blijft.
Het is precies deze Haagse wereldvreemdheid die het vertrouwen in de politiek ondermijnt. Niet omdat iedere minister persoonlijk verantwoordelijk is voor elk tekort, maar omdat de mensen die het beleid moeten verbeteren soms lijken te vergeten wat hun eigen woorden betekenen.
Mevrouw Boekholt-O’Sullivan, die jongeren wonen al noodgedwongen bij hun ouders. Dat is nu juist het probleem. Ze wachten niet op uw begrip. Ze wachten op een woning.
En zolang u dat verschil niet begrijpt, vraag ik me serieus af wat u op het ministerie van Volkshuisvesting te zoeken hebt.
Wie de onmacht van de overheid verkoopt als het geluk van de burger, is niet bezig de woningcrisis op te lossen. Die probeert haar weg te praten.
Bronnen: Rijksoverheid (huisvesting statushouders); Ministerie van Defensie (loopbaan minister); Tweede Kamer (Kamervragen). Foto: bruce mars via Unsplash, illustratief beeld.
Volg ons op X: https://x.com/Nieuwsfeitencom
Bluesky: https://bsky.app/profile/nieuwsfeiten.bsky.social.
Luister naar opiniestukken via Florida Radio Rotterdam.
