DeugneusTV:- Zondagochtend, publieke omroep, koffie erbij. Marcel Levi, hoogleraar, internist en voorzitter van NWO, praat over Forum voor Democratie. Hij wijst op de elf zetels die de partij in de peilingen haalt en vraagt: “Dat gaat dus om honderdduizenden mensen. Realiseren zij zich dat het gewoon nazi’s zijn?” Volgens de verslagen vond hij vervolgens dat het veel duidelijker gemaakt moet worden, omdat veel mensen dat volgens hem niet beseffen. Hij richtte zich daarbij ook op partijleider Lidewij de Vos, met opmerkingen over haar jurkje en stemmetje.
Het woord ‘nazi’ is dus gevallen, op een zondagochtend, bij de publieke omroep. Dat is geen kleinigheid.
De aanleiding: Zembla, kooigevechten en zes geroyeerde FVD-leden
Laten we eerlijk zijn: de aanleiding is ernstig. Zembla liet zien dat FVD-leden en leden van de jongerentak JFVD deze zomer aanwezig waren bij kooigevechten waar de Hitlergroet werd gebracht en “Sieg Heil” werd geroepen. Ook waren JFVD-leden bij een herdenkingsbijeenkomst voor Adolf Hitler. FVD heeft inmiddels zes leden geroyeerd, en een Bossche raadslid stapte op.
Dat is precies waar een partij zich over moet verantwoorden, en dat gebeurt gelukkig ook: minister Van Weel vindt dat FVD krachtig afstand moet nemen. Niemand hoeft hier de woorden ‘verwerpelijk’ of ‘onacceptabel’ te vermijden.
Wie bedoelde Levi eigenlijk met ‘nazi’s’?
En dan komt Levi. Bedoelde hij de zes geroyeerde leden? De partijleiding? De Kamerfractie? Of de honderdduizenden kiezers die hij zelf noemde? Ook andere media schrijven dat hij niet duidelijk maakte of hij alle FVD-politici bedoelde of alleen degenen uit de onthulde netwerken. Over de kiezers zei hij het niet letterlijk, maar door er in één adem ‘honderdduizenden mensen’ bij te halen, liet hij de ruimte wel open.
Voor iemand die beroepshalve op nauwkeurigheid wordt afgerekend, is dat opvallend slordig. Een internist die zo’n diagnose uitspreekt zonder dossier erbij, krijgt van collega’s meteen de eerste vraag: waar is de onderbouwing?
Een gedachte-experiment: GroenLinks en Pol Pot
Stel, puur hypothetisch, dat iemand op tv zou beweren dat GroenLinks-kiezers stiekem Pol Pot bewonderen. GroenLinks, inmiddels opgegaan in Progressief Nederland, heeft historische wortels in de Communistische Partij van Nederland. Pol Pot was een communistische dictator onder wiens bewind naar schatting anderhalf tot twee miljoen mensen omkwamen.
Iedereen zou terecht roepen dat die lijn te dun is. Niemand weldenkend houdt een hedendaagse kiezer verantwoordelijk voor de Rode Khmer. Waarom die terughoudendheid dan ineens verdwijnt als het over FVD gaat, mag Levi uitleggen. Het principe is simpel: een kiezer is niet automatisch verantwoordelijk voor wat een partijgenoot doet. Dat geldt voor VVD, D66, PRO en ook voor FVD.
WNL had één vraag moeten stellen
Het verwijt gaat niet alleen naar Levi. Een presentator hoeft niet verontwaardigd te reageren, maar mag wel doorvragen als een gast een van de zwaarste historische vergelijkingen op tafel legt. Eén zin had volstaan: bedoelt u de geroyeerde leden, de fractie of de partij als geheel? In plaats daarvan bleef de beschuldiging in de lucht hangen en kon iedereen er online zijn eigen betekenis aan geven.
Wie het woord nazi gebruikt, moet weten wat eraan vastzit: vervolging, vernietiging, massamoord. Dat woord verliest zijn kracht wanneer het ook dient om politieke afkeer een stevig jasje te geven. Echte neonazi’s worden er niet minder gevaarlijk van, maar wel moeilijker te herkennen.
Kritiek op Levi is geen censuur
Hij mag FVD verafschuwen, de standpunten bestrijden en bestuurders confronteren met de Zembla-beelden. Dat doen anderen ook, scherp en terecht. Maar vrijheid van meningsuiting betekent ook dat zijn uitspraak zelf kritiek mag krijgen. Wie een klacht wil indienen, kan dat bij de omroep of de ombudsman. Wie dat niet doet, mag op zijn minst vragen om uitleg.
Daarbij komt de toon. Dat kiezers ‘zich niet realiseren’ waarop ze stemmen, klinkt als een hoogleraar die even uitlegt wat de burger eigenlijk denkt. Dat is geen overtuigingskracht, maar betutteling.
Conclusie: scherp mag, slordig niet
FVD hoeft niet gespaard te blijven, en Levi hoeft zijn mening niet in te slikken. Maar bestrijding van extremisme begint bij precisie: wie deed wat, wie zat erbij, wie is erop aangesproken. Een FVD-kiezer is niet automatisch een nazi, en een PRO-kiezer is geen bewonderaar van Pol Pot. Dat zou geen uitleg moeten vragen, maar het vraagt die kennelijk nog altijd.
Hoe dan ook we gaan weer meer betalen aan zorgkosten.
Bronnen
- WNL: Minister Van Weel bezorgd over banden tussen FVD en neonazi’s
- NieuwRechts: Hoogleraar Marcel Levi haalt uit naar FVD bij WNL
- NOS: FVD royeert twee leden na Zembla-uitzending over neonazi’s en Hitler-verering
- NOS: Minister Van Weel vindt dat FVD wat heeft uit te leggen, partij royeert zes leden
- Encyclopaedia Britannica: Pol Pot en de Rode Khmer
Volg ons op Twitter: https://x.com/Nieuwsfeitencom
Bluesky: https://bsky.app/profile/nieuwsfeiten.bsky.social
Luister naar opiniestukken via Florida Radio Rotterdam.
