Walibi-rellen. Een avondje Halloween Fright Nights eindigde zaterdag met vechtpartijen, vernielingen en de Mobiele Eenheid. De bezoekers kwamen voor betaalde schrikmomenten. De echte relschoppers leverden die gratis. De politie moest eraan te pas komen om de boel weer enigszins normaal te krijgen.
Het ergste? De ellende kwam niet uit de lucht vallen. Op sociale media circuleerden vooraf filmpjes over zogenaamde Walibi Fight Nights. Walibi wist ervan en had extra maatregelen genomen. Toch moesten de scarezones eerder dicht. Je zou bijna denken dat een toegangskaartje tegenwoordig vooral bewijst dat je vrijwillig aan een veiligheidsexperiment meedoet.
Walibi-rellen: Schaepman noemt de achtergrond die anderen niet onderzoeken
Bij Nieuws van de Dag wees oud-politiecommissaris Sander Schaepman op een terugkerend patroon. Volgens hem gaat het bij vergelijkbare ongeregeldheden telkens om grote groepen jongeren met een migratieachtergrond. Hij verwees onder meer naar Scheveningen, Nijmegen, Dreumel en het Leidens Ontzet.
In PowNed noemt Schaepman bij Walibi voornamelijk Marokkaanse jongeren. In een interview van februari sprak hij al nadrukkelijk over geweld door Marokkaanse jongens. Die uitspraken zijn duidelijk. De precieze afkomst van alle betrokkenen bij Walibi is daarmee niet onafhankelijk vastgesteld.
Maar de opvatting dat zulke vragen daarom maar niet gesteld moeten worden, is ook bijzonder comfortabel. Vooral voor bestuurders die graag over overlast praten zolang niemand vraagt wie die overlast veroorzaakt.
De NOS zag het geweld wel degelijk
De NOS meldde dat groepen minderjarigen volgens Walibi doelbewust uit waren op onrust en geweld. Ook de vechtpartijen, vernielingen en inzet van de ME kwamen in de berichtgeving terug. De omroep heeft het geweld dus niet verzwegen.
Wat in die berichtgeving ontbreekt, is een concreet onderzoek naar het daderprofiel dat Schaepman publiekelijk bespreekt. Waarom komt die vraag niet verder dan de verzamelnaam ‘jongeren’? De NOS hoeft zijn analyse niet klakkeloos over te nemen. Een kritische journalist kan hem juist vragen waarop hij die baseert en wat de politiegegevens laten zien.
Dat zou meer opleveren dan de zoveelste beschrijving van onrust die kennelijk spontaan ontstaat zodra een groep jongeren zich verzamelt. Het is journalistiek nogal karig om de gevolgen uitgebreid te tonen en de vraag naar mogelijke terugkerende patronen onbesproken te laten.
De politie ruimt op, niemand aangehouden
Volgens de NOS werd bij Walibi niemand aangehouden. Dat is een opvallende uitkomst na een avond waarop de ME moest optreden. Geen arrestaties betekent niet dat er geen gevolgen meer kunnen komen, maar de vraag wat er met de betrokken relschoppers gebeurt, verdient een antwoord.
Walibi had al eerder last van geweld tijdens Fright Nights. Acteurs werden volgens eerdere NOS-berichtgeving geslagen en betast. Extra maatregelen moesten nieuwe ellende voorkomen. Kennelijk is het organiseren van een griezelfeest eenvoudiger dan voorkomen dat bezoekers zich als ongeleide projectielen gedragen.
Het gaat bovendien niet alleen om een pretpark. Schaepman wees op andere evenementen waar de politie groepen relschoppers moest aanpakken. Nieuwsfeiten schreef eerder over jongerenoverlast en de maatschappelijke gevolgen. Ook in ons artikel over rellen in Parijs en de NOS draaide het om dezelfde journalistieke kwestie: wat weten we daadwerkelijk over degenen die geweld plegen?
De gewone bezoeker hoeft die discussie niet eerst op te lossen. Die wil gewoon naar een pretpark zonder dat de ME het avondprogramma overneemt.
Een daderprofiel is geen verboden woord
Schaepman heeft gelijk dat een probleem onderzocht en bespreekbaar gemaakt moet kunnen worden. Zijn eigen woorden verdienen dezelfde kritische controle als iedere andere deskundigenanalyse. Een herkenbaar patroon is pas overtuigend wanneer het met gegevens kan worden onderbouwd.
Dat geldt ook voor de afkomst van verdachten. Wie de betrokkenheid van een bepaalde groep vaststelt, mag die benoemen. Wie alleen vermoedens heeft, moet dat erbij zeggen. De jongeren die zich wél gedragen, verdienen het niet dat relschoppers hun reputatie bepalen.
De politiek kan zich ondertussen bezighouden met de minder ingewikkelde vraag waarom een aangekondigd risico alsnog uitmondde in vechtpartijen en politie-inzet. Welke maatregelen waren onvoldoende? Waarom bleven de problemen terugkomen? En wat gebeurt er nu met degenen die doelbewust kwamen provoceren?
Een pretpark kan de poort sluiten. Een overheid hoort verder te komen dan dat.
Walibi verkocht angst als entertainment. De relschoppers maakten er werkelijkheid van. En de rekening belandde opnieuw bij mensen die gewoon een avond uit wilden.
Bronnen: Nieuws van de Dag, PowNed, NOS en Omroep Flevoland.
Volg ons op Twitter en Bluesky. Luister naar opiniestukken via Florida Radio Rotterdam.
