168 ongevaccineerde Amish-kinderen staan centraal in een opmerkelijke Amerikaanse rechtszaak. Drie Amish-scholen in New York weigeren mee te gaan in de vaccinatieplicht. Daarvoor kregen zij samen 118.000 dollar aan boetes.
Maar het meest opvallende deel van deze zaak gaat niet over geld.
Advocaat Aaron Siri, die de Amish vertegenwoordigt, stelt dat onder 168 kinderen geen gevallen zijn gemeld van ADHD, astma of autisme.
Dat bewijst niet dat vaccinaties deze aandoeningen veroorzaken.
Het roept wél een vraag op die onderzoek verdient.
168 ongevaccineerde Amish-kinderen verdienen onderzoek, geen wegwerpgebaar
New York schafte in 2019 de religieuze uitzondering op de vaccinatieplicht voor schoolkinderen af. De maatregel volgde na een grote mazelenuitbraak.
Een medische uitzondering bleef bestaan. Religieuze bezwaren waren voortaan onvoldoende.
De drie betrokken Amish-scholen bleven kinderen toelaten die niet voldeden aan de vaccinatievoorwaarden van de staat. Daarna kwam de rekening.
Dygert Road School kreeg een boete van 52.000 dollar. Twin Mountain School moest 46.000 dollar betalen. Shady Lane School kreeg 20.000 dollar opgelegd.
Samen: 118.000 dollar.
Dan verschijnen die 168 kinderen
De juridische strijd krijgt een opmerkelijke medische kant door verklaringen van advocaat Aaron Siri.
Volgens Siri zijn bij 168 kinderen van de betrokken scholen geen gevallen gemeld van ADHD, astma en autismespectrumstoornissen. Hij vergelijkt die uitkomst met aantallen die op basis van Amerikaanse prevalentiecijfers verwacht zouden kunnen worden.
Daar moet onmiddellijk een belangrijke nuance bij. Geen gemelde diagnose is niet hetzelfde als een onafhankelijk medisch onderzoek waarbij een aandoening daadwerkelijk is uitgesloten.
Wie uit deze groep onmiddellijk concludeert dat vaccinaties autisme of ADHD veroorzaken, maakt een sprong waarvoor het bewijs ontbreekt. Maar wie vervolgens doet alsof de gegevens daarom niet interessant zijn, maakt de tegenovergestelde fout.
Waarom worden deze kinderen niet uitgebreid onderzocht?
Dat is de werkelijk interessante vraag. Wanneer een relatief afgebakende groep kinderen opvallend weinig chronische aandoeningen zou hebben, ligt nader onderzoek voor de hand.
Controleer hun medische dossiers. Onderzoek de kinderen volgens dezelfde criteria. Vergelijk ze met een passende controlegroep. Bekijk voeding, beweging, leefomgeving, genetische factoren, medicijngebruik en vaccinatiestatus.
Wetenschap behoort nieuwsgierig te worden van afwijkende waarnemingen. Niet geïrriteerd.
Ook in Nederland heeft het debat over vaccinaties en volksgezondheid schade opgelopen door een gebrek aan vertrouwen. De langdurige coronaverantwoording rond Hugo de Jonge laat zien waarom volledige openheid noodzakelijk blijft.
De Amish leven fundamenteel anders
Amish-gemeenschappen verschillen op veel punten van de gemiddelde Amerikaanse samenleving. Veel gezinnen leven dichter bij landbouw en natuur. Lichamelijke arbeid speelt een grotere rol. Gezinsstructuren verschillen en het voedingspatroon kan afwijken.
Ook medische consumptie en diagnostiek kunnen anders zijn. Daarom kun je de gezondheid van deze kinderen niet simpelweg aan hun vaccinatiestatus koppelen.
Misschien ligt een verklaring ergens anders. Misschien spelen voeding en beweging een grote rol. Wellicht worden bepaalde aandoeningen minder snel gediagnosticeerd. Genetische factoren kunnen eveneens meespelen.
Dat zijn allemaal redenen vóór onderzoek. Niet ertegen.
Geen bewijs dat vaccinaties autisme veroorzaken
De grens moet duidelijk blijven. Deze 168 ongevaccineerde Amish-kinderen leveren geen bewijs dat vaccinaties autisme, ADHD of astma veroorzaken.
Wie medische causaliteit wil aantonen, heeft degelijk epidemiologisch onderzoek nodig. Die voorzichtigheid hoort echter beide kanten op te werken.
Ook bij discussies over vaccindwang en coronabeleid blijft hetzelfde uitgangspunt gelden: stevige maatregelen vragen om stevige onderbouwing.
De staat kiest ondertussen voor handhaving
New York wacht niet op deze discussie. De wet stelt vaccinatievoorwaarden aan kinderen die fysiek onderwijs volgen. Alleen een medische uitzondering kan daarvan vrijstellen.
Het Amerikaanse Court of Appeals for the Second Circuit oordeelde op 30 juni 2026 opnieuw over de zaak. De staat kreeg juridisch ruimte om de regels te handhaven.
Dat betekent niet dat een rechter heeft vastgesteld dat gevaccineerde kinderen gezonder zijn dan deze Amish-kinderen. Het betekent dat de vaccinatievoorwaarden juridisch overeind bleven.
Religieuze vrijheid heeft blijkbaar een prijskaartje
De Amish beroepen zich op hun religieuze overtuigingen. New York beroept zich op volksgezondheid. Daar ontstaat het fundamentele conflict.
Een overheid heeft een taak bij de bestrijding van ernstige infectieziekten. Maar medische verplichtingen behoren zwaar te worden onderbouwd. Zeker wanneer ouders principieel bezwaar maken tegen een medische handeling bij hun kinderen.
Een boete van 118.000 dollar tegen drie kleine religieuze scholen is geen vriendelijke aanbeveling van een gezondheidsdienst. Het is dwang via de portemonnee.
Kritische vragen zijn geen medisch gevaar
Tijdens de coronaperiode ontstond een merkwaardige reflex. Wie kritische vragen stelde over maatregelen, vaccins of proportionaliteit, belandde gemakkelijk in het kamp van de lastige mensen.
Dat heeft het vertrouwen niet geholpen. Het artikel Coronacritici krijgen erkenning, maar vertrouwen blijft beschadigd behandelt precies dat probleem.
Volksgezondheid heeft niets aan kampen. Ze heeft gegevens nodig.
Wanneer vaccins veilig en effectief zijn voor een bepaalde toepassing, moet degelijk onderzoek dat kunnen aantonen. Wanneer ergens afwijkende gezondheidsgegevens verschijnen, moeten die eveneens onderzocht kunnen worden.
Het Hooggerechtshof kwam daadwerkelijk in beeld
Ook juridisch is deze zaak bijzonder. Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft zich eerder met de procedure bemoeid. Het Supreme Court vernietigde een eerdere beslissing en stuurde de zaak terug voor herbeoordeling na een andere uitspraak over religieuze rechten.
Vervolgens boog het Second Circuit zich opnieuw over de kwestie. Op 30 juni 2026 verloren de Amish daar opnieuw.
Daaruit volgt geen medisch oordeel over de gezondheid van hun kinderen. Het hof beoordeelde voornamelijk de wettelijke vaccinatievoorwaarden en de religieuze bezwaren daartegen.
Onderzoek die 168 kinderen
De oplossing is bijna hinderlijk eenvoudig. Onderzoek ze.
Laat onafhankelijke onderzoekers de gegevens beoordelen en publiceer de onderzoeksmethode volledig. Hoeveel kinderen hebben daadwerkelijk geen diagnose? Hoe is dat vastgesteld? Welke leeftijden hebben zij? Hoeveel bezoeken een arts? Hoeveel zijn volledig ongevaccineerd?
Welke chronische aandoeningen komen wel voor? Hoe ziet hun voedingspatroon eruit? Welke genetische en sociale factoren spelen mee? En vooral: hoe verhouden de uitkomsten zich tot een zorgvuldig gekozen vergelijkingsgroep?
Dan ontstaat kennis.
Vertrouwen kan niet worden afgedwongen
Daar ligt uiteindelijk het grotere probleem. Overheden lijken vertrouwen soms te behandelen alsof het via regelgeving kan worden georganiseerd.
Dat werkt niet. Vertrouwen ontstaat wanneer burgers kunnen zien waarop besluiten zijn gebaseerd. Het groeit wanneer fouten worden erkend. Het blijft bestaan wanneer kritische vragen niet onmiddellijk als gevaarlijk worden behandeld.
168 kinderen bewijzen niets, maar negeren is nog dommer
De 168 ongevaccineerde Amish-kinderen vormen geen bewijs tegen vaccinaties. Dat moet helder blijven.
Maar als de door Siri gepresenteerde gegevens correct zijn, vormen ze wel een interessante onderzoeksgroep. Blijkt na degelijk onderzoek dat de vermeende verschillen verdwijnen, dan weten we meer. Blijken er werkelijk opmerkelijke gezondheidsverschillen te bestaan, dan moet worden onderzocht waardoor die ontstaan.
Verschillen in voeding, leefstijl en diagnostiek kunnen allemaal bijdragen aan het opvallende beeld binnen deze groep. Ook een combinatie van factoren is mogelijk. Juist daarom verdient de uitkomst serieus onderzoek, waarbij geen mogelijke verklaring vooraf wordt uitgesloten. Ook vaccinatiestatus mag binnen degelijk onderzoek gewoon als factor worden meegenomen.
Dat is geen antivaccinatiepropaganda. Dat heet onderzoek.
De staat New York heeft ondertussen zijn antwoord al gegeven: vaccineren volgens de wettelijke voorwaarden of geen regulier schoolbezoek. Voor drie Amish-scholen kwam daar inmiddels 118.000 dollar aan boetes bij.
De medische vraag is daarmee niet beantwoord. Integendeel.
Wanneer 168 kinderen worden aangehaald als een uitzonderlijk gezonde groep, hoort de reactie niet te zijn dat niemand ernaar mag vragen. De reactie hoort te zijn: leg de dossiers op tafel, onderzoek de cijfers en laat de uitkomst spreken.
Want vertrouwen in wetenschap ontstaat niet doordat de overheid harder spreekt. Het ontstaat wanneer zelfs ongemakkelijke vragen controleerbare antwoorden krijgen.
Door Lieke Postma.
Volg ons op Twitter: Nieuwsfeitencom
Bluesky: Nieuwsfeiten
Luister naar opiniestukken via Florida Radio Rotterdam.