Eigen belang boven landsbelang. Dilan Yeşilgöz verklaarde het minderheidskabinet vrijdag mislukt. Zaterdag schoof ze weer aan bij Rob Jetten. Zondag ook. Wie dacht dat ze vrijdag een grens trok, kon haar het hele weekend aan de andere kant ervan aantreffen. Dat gebeurde tijdens het crisisberaad in Hilversum.
Opinie door Martijn van der Zwaan
Eigen belang boven landsbelang bij de VVD
D66 en CDA sloten met PRO en Volt een deal over het Belastingplan 2027. De VVD stemde tegen. De Tweede Kamer nam het plan aan. Yeşilgöz erkende vervolgens dat het kabinet het in de Eerste Kamer moet verdedigen. De VVD-kiezer mag dus eerst applaudisseren voor de tegenstem en daarna toezien hoe zijn partij helpt het plan te verkopen.
Bij de formatie wilde de VVD JA21 erbij. D66 en CDA zagen dat niet zitten. PVV en FvD bleven eveneens buiten de coalitie. De VVD stapte toch in. Ze wist dat Jetten voor zijn plannen elders stemmen moest halen. Toen D66 en CDA bij PRO en Volt uitkwamen, keek Yeşilgöz alsof ze voor het eerst hoorde wat ‘minderheid’ betekende. Bij het verdelen van de ministersposten had niemand om een woordenboek gevraagd. De reconstructie staat bij het ANP.
Jesse Klaver had voor deze belastingdeal voldoende aan zijn Kamerzetels. De VVD had het ministerie van Financiën en verloor alsnog de stemming. Wie zich afvraagt waar de rechtse stem van de VVD-kiezer bleef, kan de stemuitslag naast de bezetting van het kabinet leggen. Voor de kiezer ging de belastingdeal door. Voor de partijtop liep de kabinetsdeelname door.
Een politieke doodsstrijd met wachtgeld
Oud-VVD-strateeg Henri Kruithof zei bij WNL dat Yeşilgöz, Eelco Heinen en Vincent Karremans bij vertrek ‘allemaal werkloos’ worden. Geen van hen heeft een Kamerzetel om direct op terug te vallen. Dat is Kruithofs verklaring voor hun terughoudendheid. Ze verdient meer aandacht dan de gebruikelijke toespraak over verantwoordelijkheid.
Een minister verdient ruim €211.500 bruto per jaar, inclusief vakantiegeld en eindejaarsuitkering, volgens de Rijksoverheid. De Appa-uitkering duurt doorgaans minstens twee jaar. Het eerste jaar bedraagt ze 80 procent van de grondslag, daarna 70 procent. Na drie maanden geldt in beginsel een sollicitatieplicht. Dat staat in het Blauwe Boek voor bewindspersonen.
Een oud-minister die Brussel of een provincie belt, moet misschien even wachten tot iemand terugbelt. De Staat betaalt intussen de overbrugging. Waar Kruithofs analyse pijn doet, is bij het verlies van invloed. Wie opstapt, kan de volgende ochtend nog steeds het partijbureau bellen. Het kabinet hoeft alleen niet meer op te nemen.
Bij de begroting van 2027 mag ze het bewijzen
Nieuwsfeiten schreef eerder over de coalitiekeuzes van Yeşilgöz en over de manier waarop Jetten over PVV-kiezers sprak. De VVD mag nu bij haar eigen achterban komen uitleggen wat die aan haar bestuurders heeft. Laat Yeşilgöz bij de begroting van 2027 in euro’s en aangenomen voorstellen laten zien wat ze heeft afgedwongen. De duur van het crisisoverleg staat al vast.
In mijn ogen begint het optreden van Yeşilgöz op een toneelstuk te lijken. De kiezer krijgt de woede te zien. Achter de schermen zoekt de VVD naar voorwaarden waaronder ze alsnog kan blijven. Als Yeşilgöz daar straks met een lachje ‘verantwoordelijkheid nemen’ van maakt, mag ze haar eigen woorden van vrijdag nog eens voorlezen. Voorlopig heeft de VVD de belastingdeal verloren. Het enige VVD-belang dat met zekerheid overeind bleef, zat zelf aan tafel.
Volg ons op Twitter: Nieuwsfeiten
Bluesky: Nieuwsfeiten
Luister naar opiniestukken via Florida Radio Rotterdam.
