Rob Jetten en PVV-kiezers: het is een liefdesrelatie die vooral in de persfoto’s bestaat. Merel Ek vraagt de premier simpelweg hoe hij aankijkt tegen mensen die PVV stemmen. Jetten antwoordt dat er ook voor „die mensen” keihard wordt gewerkt.
Keihard werken. Alsof de Nederlandse belastingbetaler een bonnetje wil voor het aantal zweetdruppels in het Torentje. Kiezers vragen niet hoe hard er gewerkt wordt. Ze vragen waar het huis blijft.
„Die mensen”: de Freudiaanse verspreking van een premier
Twee woorden zeggen meer dan alle coalitieakkoorden bij elkaar: „die mensen”. Zo praat een premier over bezoekers van een asielzoekerscentrum in de zomer, over de buren, over een wespennest. Niet over twee à drie miljoen landgenoten die gewoon belasting betalen.
Wat een treurig verschijnsel, deze Minister President. Als deze man zijn mond open doet krijg ik plaatsvervangende schaamte om Nederlander te zijn.
Het wordt pijnlijker. In het NOS-slotdebat van oktober 2025 beweerde Jetten nog dat hij het zijn probleem vond dat zoveel Nederlanders op de PVV hadden gestemd, want zij waren volgens hem „keihard in de steek gelaten”. Mooi gezegd, zolang je stemmen nodig hebt. Zodra de stemmen binnen zijn, blijkt het probleem vooral een kwestie van een lachje en een standaardzin.
Dat lachje trouwens. Een gezichtsuitdrukking bewijst niets over iemands bedoelingen, maar een premier die zich bij deze vraag amuseert, heeft in elk geval niet het gevoel dat hij iets uit te leggen heeft.
Het antwoord dat ook past bij een kapotte lift
Wat zei Jetten dan inhoudelijk? Niets. Het kabinet werkt hard. Dat antwoord past even goed bij een defecte lift, een vertraagde trein of een zoekgeraakte belastingaanslag. Het is het politieke equivalent van een bordje „Wij zijn ermee bezig” op een gesloten loket.
Merel Ek stelt één eenvoudige vraag: waarom zouden mensen die niet op D66 stemden zich door deze premier vertegenwoordigd voelen? Daarop volgt geen argument, geen plan, geen cijfer. Alleen de verzekering dat er achter de schermen wordt gezweet. Nou, dan zijn we gerustgesteld.
De cijfers liegen niet: PVV-kiezers zijn niet onder de indruk
Intussen blijkt uit Ipsos I&O dat ruim 90 procent van de kiezers van PVV, JA21 en FvD ontevreden is over het kabinet-Jetten. Ruim negentig procent. Zelfs een Noord-Koreaanse volksraadpleging probeert zo’n uitslag nog te vermijden.
Dat is geen peiling, dat is een afwijzing met een sticker erop. Wie zegt er voor iedereen te zijn, ziet nu een groot deel van het land antwoorden: „Dank u, maar liever niet.” En dat bij een minderheidskabinet dat zijn plannen toch al nauwelijks door de Kamer krijgt.
Jaren van stilstand, geschreven door de mensen die stilstonden
Jetten praat graag over jaren van stilstand, alsof Nederland vóór zijn aantreden werd bestuurd door een verloren beschaving zonder archief. D66 zat in Rutte III én Rutte IV. Jetten was zelf minister van Klimaat en Energie. Hij was dus niet de toeschouwer van de stilstand, hij zat in de bestuurskamer.
Woningnood, netcongestie, migratie, betaalbaarheid: allemaal problemen die niet gisteren zijn ontstaan en waar D66 jarenlang aan de knoppen zat. Natuurlijk, het kabinet-Schoof heeft ook zijn deel van de schuld. Maar een partij die zichzelf presenteert als brandweer terwijl ze jarenlang de lucifers beheerde, mag niet verbaasd zijn als mensen vragen om het blusplan.
Grote woorden, korte herinnering
Dan is er het „vol op hun bek”. Jetten zei destijds dat organisaties zo zouden worden geslagen. Later noemde hij die woorden ongelukkig en zei hij dat het geen oproep tot geweld was. Die toelichting hoort erbij, ook in een kritisch stuk.
Maar het blijft opvallend dat de man die iedereen oproept tot respectvol debat zelf zo makkelijk in het taalgebruik van de kroeg belandt. Wie de morele hoogte opzoekt, moet niet klagen over de kijkers die de hoogtemeter in de gaten houden.
En de Tweede Kamer? Die is er niet om het regeren voor de premier aangenaam te maken. Een premier die zich ergert aan controle, heeft de rolverdeling in een democratie niet begrepen. Een provocerend filmpje delen midden in begrotingsonderhandelingen is geen toeval, dat is een keuze, en voor die keuze draait hij zelf op.
Boxtel: als de partij van het fatsoen een ongemakkelijke week heeft
Dan Boxtel. Een D66-raadslid is aangehouden op verdenking van onder meer verkiezingsfraude, en volgens het Brabants Dagblad ook van corruptie en witwassen. De partij heeft hem geschorst.
Eerlijk is eerlijk: een verdenking is geen veroordeling, en er is niets dat erop wijst dat deze zaak iets te maken heeft met de landelijke verkiezingsuitslag. Maar de partij die graag preekt over het belang van de rechtsstaat, heeft nu de kans om te laten zien hoe ze zelf omgaat met ongemakkelijke feiten. Volledige medewerking, volledige openheid, geen gladde persverklaring. Dat is dezelfde maatstaf die D66 bij anderen met plezier aanlegt.
Een premier die moet leveren, niet uitleggen
Het probleem met „ook voor die mensen” is niet dat het per se kwaad bedoeld was. Het probleem is dat het zo moeiteloos past bij een politiek van mooie woorden en lege handen. Een premier kan elke dag verklaren dat hij iedereen ziet en hoort. Voor wie al jaren op een woning wacht, blijft dat een tamelijk abstract genoegen.
Merel Ek vroeg in wezen niets bijzonders: neem de kritiek serieus en laat zien wat uw beloften waard zijn. Jetten had daarvoor geen nieuwe communicatiestrategie nodig. Hij had antwoorden nodig. En resultaten. Veel resultaten.
Tot die er liggen, blijft „keihard aan het werk” vooral een beschrijving van hoe deze premier graag gezien wil worden. Niet van wat hij heeft bereikt.
Door Lieke Postm.
Sources:
- Jetten: ik zal er zijn voor kiezers die Wilders in de steek liet (ANP)
- Tevredenheid kabinet-Jetten lager dan bij kabinet-Schoof (Ipsos I&O, Binnenlands Bestuur)
- ‘Stemmenkanon’ uit Boxtel verdacht van verkiezingsfraude (Binnenlands Bestuur)
Verder lezen over politiek en bestuur: Laurens Dassen en het debat · D66 en de politieke positie van Jetten · De politieke baantjescarrousel
