Gaszekerheid Nederland. En de oplossing van Den Haag lijkt vooral te bestaan uit het verlagen van de lat.
Opinie | 2 september 2026
“Moet in Nederland de kachel uit.”
Gaszekerheid Nederland. Kachel uit? Spelen met gaszekerheid.
Dat was gisteren de stellige boodschap van minister Stientje van Veldhoven in de Tweede Kamer. Volgens de minister hoeven Nederlanders zich geen zorgen te maken: huizen, ziekenhuizen en verzorgingshuizen zouden deze winter niet zonder gas komen te zitten.
Klinkt geruststellend. Zeker voor de AZC’s. Want stel je voor dat de gasvoorraad tegenvalt en de jonge nieuwkomers zonder warme douche of verwarming komen te zitten. Dan is de energiecrisis ineens politiek wél urgent.
Maar wie vervolgens naar de cijfers kijkt, begrijpt waarom steeds meer mensen daar vraagtekens bij zetten.
Want Nederland staat er bepaald niet florissant voor.
Nederland staat op minder dan de helft
Gaszekerheid Nederland:- Volgens de actuele cijfers van Gas Infrastructure Europe was op 1 september 2026 slechts 47,29 procent van de Nederlandse gasopslagen gevuld. Dat komt overeen met ongeveer 68 TWh opgeslagen gas.
Ter vergelijking:
- 🇳🇱 Nederland: 47,29%
- 🇩🇪 Duitsland: 53,29%
- 🇧🇪 België: 55,12%
- 🇪🇺 EU gemiddeld: 65,39%
Dat betekent niet automatisch dat Nederland deze winter zonder gas komt te zitten. Gasopslag is immers maar één onderdeel van de totale leveringszekerheid. Nederland beschikt ook over LNG-terminals, pijpleidingen en internationale verbindingen.
Maar daar gaat het debat helemaal niet over.
Het gaat over de veiligheidsmarge.
En juist daar wordt het interessant.
Gasunie waarschuwde al
Gasunie stelde voor deze winter eerder een nationaal vuldoel van 115 TWh vast.
Dat doel was niet zomaar uit de lucht gegrepen.
Volgens GTS was 115 TWh nodig om een koude winter te kunnen doorstaan, waarbij rekening werd gehouden met de strengste winter van de afgelopen dertig jaar én met een ernstige verstoring van de gasvoorziening.
De Nederlandse regering nam dat advies over.
Maar op 26 augustus kwam Gasunie met een ongemakkelijke boodschap:
Nederland gaat die 115 TWh niet halen.
Gasunie stelde bovendien expliciet dat Nederland zonder aanvullende beleidsmaatregelen onvoldoende voorbereid is op een scenario met één van de strengste winters.
Dat is geen uitspraak van een klimaatsceptische actiegroep.
Dat is Gasunie.
En dan gebeurt er iets merkwaardigs
Gaszekerheid Nederland:- Wat doe je wanneer je een veiligheidsdoel niet haalt?
Normaal gesproken zou je zeggen:
Dan moet je harder proberen het doel alsnog te bereiken.
Maar in Den Haag lijkt een andere logica te ontstaan.
Als de voorraad niet hoog genoeg wordt, wordt er gesproken over het verlagen van het vuldoel.
Het kabinet wil volgens berichtgeving de eigen vuldoelen fors naar beneden bijstellen, mede omdat Brussel landen oproept flexibeler om te gaan met het vullen van gasopslagen om prijspieken te voorkomen.
En daar ontstaat de politieke paradox:
De voorraad is lager dan gewenst, Gasunie waarschuwt voor de kwetsbaarheid bij een strenge winter, maar vervolgens wordt overwogen om de doelstelling te verlagen.
Dat is geen veiligheidsbeleid.
Dat is voor een deel ook boekhoudkundige geruststelling.
Van 115 TWh naar een lagere lat
Gaszekerheid Nederland:- Het oorspronkelijke Nederlandse doel van 115 TWh kwam overeen met ongeveer 80 procent van de relevante opslagcapaciteit.
Het Europese minimum voor Nederland ligt lager: ongeveer 74 procent, oftewel circa 107 TWh.
Maar zelfs dat Europese niveau wordt volgens de berichtgeving moeilijk haalbaar. Vattenfall meldde eind augustus dat de Nederlandse opslag rond 44 procent stond en dat zelfs het Europese doel van 74 procent bij het toenmalige vultempo buiten bereik leek.
En inmiddels staan we rond de 47 procent.
Het probleem verdwijnt niet doordat je het doel verandert.
De hoeveelheid gas onder de grond verandert namelijk niet mee met een spreadsheet.
Brussel wil prijsdruk voorkomen
Daar zit overigens een legitiem economisch argument achter.
De Europese Commissie heeft lidstaten meer flexibiliteit gegeven bij het vullen van gasopslagen. De bedoeling daarvan is onder andere te voorkomen dat alle landen tegelijkertijd enorme hoeveelheden gas inkopen, waardoor de gasprijs juist verder wordt opgedreven.
Dat is begrijpelijk.
Gas inkopen wanneer de markt extreem duur is, kan immers miljarden kosten.
Maar daar staat iets tegenover.
Een lagere opslag betekent ook een kleinere buffer wanneer het misgaat.
Je kunt dus kiezen voor:
lagere inkoopdruk vandaag
tegenover
meer kwetsbaarheid morgen.
Dat is een politieke keuze.
En die keuze moet eerlijk aan de bevolking worden uitgelegd.
Kijk naar 2022
Gaszekerheid Nederland:- Wie zegt dat gasopslag niet zo belangrijk is, zou nog eens naar de energiecrisis van 2022 moeten kijken.
Op 1 november 2022 stond de Europese gasopslag rond 95 procent gevuld. Nederland zat dat jaar rond de 93 procent. De Nederlandse overheid benadrukte toen juist dat de goed gevulde opslag een belangrijke bijdrage leverde aan de rust op de gasmarkt.
En ook in 2024 waren de Nederlandse opslaglocaties aan het begin van de winter zeer ruim gevuld: op 1 oktober 2024 was Nederland volgens de Rijksfinanciën voor bijna 93 procent gevuld.
Nu zitten we begin september op ongeveer 47 procent.
Dat is geen detail.
Dat is een fundamenteel andere uitgangspositie.
Nederland versus Duitsland en België
Ook onze buurlanden hebben geen volle tanks.
Duitsland zat op 1 september op 53,29 procent.
België op 55,12 procent.
Maar Nederland zat daar met 47,29 procent nog onder.
En de EU als geheel stond op 65,39 procent.
Nederland is daarmee bepaald niet het enige land met een probleem.
Maar dat maakt het probleem juist groter.
Want in een Europese gasmarkt zijn we niet geïsoleerd.
Als meerdere landen tegelijkertijd een koude winter krijgen, stijgt de vraag overal.
En dan kun je niet simpelweg zeggen:
“Dan kopen we wel wat extra LNG.”
LNG is geen kraan waar je onbeperkt gas uit kunt halen.
En dan hebben we nog de gasprijs
Gaszekerheid Nederland:- De timing is bovendien ronduit ongelukkig.
De Europese gasprijs is de afgelopen weken fors gestegen. Eind augustus kwam de TTF-prijs zelfs boven de €68 per MWh en werden prijzen boven €70 opnieuw aangetikt.
Dat maakt het vullen van de Nederlandse opslag duurder.
En precies dát is het probleem.
Marktpartijen vinden het onder bepaalde omstandigheden financieel onaantrekkelijk om nu duur gas te kopen en dat later mogelijk goedkoper te moeten verkopen.
Gasunie wees daar zelf op: voor marktpartijen was het commercieel niet aantrekkelijk om deze zomer de opslagen voldoende te vullen.
Dus wat doet de overheid?
EBN krijgt een grotere rol.
De staat neemt daarmee een deel van het risico over.
En als het verkeerd uitpakt?
Dan is de vraag uiteindelijk:
wie betaalt de rekening?
De belastingbetaler.
Dit is geen pleidooi voor paniek
Laten we ook niet doen alsof morgen alle Nederlandse cv-ketels uitvallen.
Dat is niet wat de beschikbare informatie zegt.
Gasunie zegt nadrukkelijk dat het missen van het oorspronkelijke vuldoel niet automatisch betekent dat er onvoldoende gas beschikbaar zal zijn. Het betekent wél dat Nederland zonder aanvullende maatregelen minder goed voorbereid is op een uitzonderlijk koude winter.
Dat onderscheid is cruciaal.
Wie beweert dat Nederland deze winter gegarandeerd zonder gas komt te zitten, loopt vooruit op de feiten.
Maar wie beweert dat er helemaal niets aan de hand is, doet hetzelfde.
Want de officiële infrastructuurbeheerder heeft zelf aangegeven dat de veiligheidsmarge bij een zware winter kleiner wordt.
Energiezekerheid is geen klimaatideologie
Dit raakt aan een veel groter probleem.
Nederland heeft de afgelopen jaren bewust steeds meer eigen gasproductie afgebouwd. Tegelijkertijd werd de afhankelijkheid van import groter.
Daarover schreven we eerder al in:
“Nederland energiebeleid: feiten, mythes en Europese energie”
Ook de discussie over Groningen blijft daarom relevant:
“Kabinet Jetten en de sluiting van Groningen: ideologie boven energiezekerheid”
En natuurlijk is er de bredere discussie over de Europese energietransitie:
“EU kernenergie fout: Brussel ontdekt natuurkunde”
Het punt is niet dat Nederland nooit van fossiele energie af moet.
Het punt is dat energiezekerheid vóór ideologische wenselijkheid moet komen.
Een land kan zichzelf niet verwarmen met politieke slogans.
“Er gaat geen kachel uit” is geen veiligheidsstrategie
Gaszekerheid Nederland:- Daarom is de uitspraak van de minister vooral politiek interessant.
“Er gaat geen kachel uit” klinkt als een garantie.
Maar een minister kan geen winter bestellen.
Ze kan Siberische kou niet uitschakelen.
Een LNG-tanker laat zich evenmin op commando sneller naar Rotterdam varen.
Ook een geopolitieke crisis verdwijnt niet omdat een minister zegt dat er genoeg gas is.
Dat is precies waarom energiezekerheid draait om voorbereiding, niet om geruststellende uitspraken.
En ze kan de wereldwijde gasmarkt niet dicteren.
Wat ze wél kan doen, is zorgen dat Nederland een zo groot mogelijke veiligheidsmarge heeft.
En precies daar wringt het.
Want 115 TWh was oorspronkelijk het doel dat volgens GTS nodig was voor een zware wintersituatie.
Dat doel halen we niet.
Gasunie zegt dat.
De actuele voorraad ligt ver onder dat niveau.
Dat zijn feiten.
De lat verlagen maakt de winter niet warmer
Dit is misschien wel de belangrijkste conclusie.
Als Nederland oorspronkelijk 115 TWh nodig achtte voor een zware winter, dan maakt het verlagen van de doelstelling naar een lager percentage de winter niet minder koud.
Het verandert alleen de definitie van wat we “voldoende voorbereid” noemen.
Dat is precies waar burgers recht op hebben:
geen politieke geruststelling, maar transparantie.
De echte vragen liggen op tafel. Hoeveel gas is daadwerkelijk beschikbaar? Wat kan Nederland maximaal aan LNG ontvangen? Welke hoeveelheden kunnen richting Duitsland en België worden geëxporteerd? Hoe kwetsbaar is het systeem bij een winter zoals 1996/1997? En hoeveel ruimte blijft er over wanneer tegelijk een belangrijke gasbron wegvalt?
Daar hoort een minister antwoord op te geven. Niet alleen de geruststelling dat er geen kachel uitgaat.
En vertel vooral hoeveel veiligheidsmarge Nederland dan nog heeft.
Daarna mag iedereen zelf bepalen of “er gaat geen kachel uit” overtuigend klinkt.
De echte vraag
DGaszekerheid Nederland:- e vraag voor de komende maanden is daarom niet:
“Gaat de kachel gegarandeerd uit?”
De vraag is:
“Hoeveel risico vindt de Nederlandse regering aanvaardbaar voordat ze maatregelen neemt?”
Want een energievoorziening moet niet alleen functioneren tijdens een normale winter.
Een nationale energievoorziening hoort juist bestand te zijn tegen de omstandigheden waarvoor je normaal gesproken een strategische reserve aanhoudt.
Nederland had ooit enorme hoeveelheden eigen aardgas.
Groningen leverde decennialang energiezekerheid.
Die strategische positie is grotendeels verdwenen.
Nu moeten we importeren, LNG inkopen en gas opslaan tegen internationale marktprijzen.
En wanneer die opslag vervolgens niet snel genoeg gevuld raakt, krijgen we een nieuwe politieke oplossing:
de doelstelling omlaag.
Dat is geen versterking van de energiezekerheid.
Dat is het verlagen van de lat.
En één ding weten we inmiddels zeker:
een lagere lat houdt de kou niet buiten.
Conclusie
Het blijft opmerkelijk. Nederland heeft één van de grootste aardgasvoorraden van Europa onder de eigen bodem. Toch heeft het land zichzelf afhankelijker gemaakt van buitenlandse gasmarkten. Vervolgens ontstaat er een gasprobleem dat grotendeels door eigen beleid is veroorzaakt. Een bijzondere prestatie: eerst een enorme voorraad hebben en daarna doen alsof gaszekerheid een Europees probleem is.
Meer over energie en energiebeleid op Nieuwsfeiten.com
Gasprijs explodeert: Nederland betaalt voor eigen wanbeleid
Nederland energiebeleid: feiten, mythes en Europese energie
Kabinet Jetten en de sluiting van Groningen: ideologie boven energiezekerheid
EU kernenergie fout: Brussel ontdekt natuurkunde
Alle energie- en klimaatartikelen van Nieuwsfeiten
Gaszekerheid Nederland, geen zekerheid.