Rusland zou economisch instorten. Russische vliegtuigen zouden zonder onderdelen blijven staan en militairen moesten chips uit vaatwassers slopen. In september 2022 verkondigde Ursula von der Leyen dat de Russische industrie in puin lag. Het was een geruststellend verhaal voor iedereen die dacht dat je een kernmacht met een sanctiepakket en een persconferentie kon uitschakelen.
Vier jaar later produceert Rusland nog steeds wapens. De olie-industrie draait door en de voorspelde snelle instorting bleef uit. Ondertussen staat in Duitsland een Oekraïense verdachte terecht in de Nord Stream-zaak. Voor Jan Paternotte, die zo graag spreekt over internationale rechtsorde, is dat een uitstekend moment om die rechtsorde ook op bondgenoten toe te passen.
Een raket op het spoelprogramma
Von der Leyen zei daadwerkelijk dat Russische militairen chips uit vaatwassers en koelkasten haalden. Dat staat in haar toespraak uit 2022. Bosch noemde ze niet. Die naam is onze satirische toevoeging, want bij een Europees sprookje hoort natuurlijk een degelijk Duits apparaat.
Dat Rusland problemen kreeg met sommige elektronische onderdelen is aannemelijk en gedocumenteerd. Maar een tekort aan specifieke chips is niet hetzelfde als een stilgevallen defensie-industrie. De suggestie dat Poetin voortaan eerst de keuken moest verbouwen voordat hij een raket kon afvuren, was vooral een fantastisch televisiebeeld.
Rusland heeft Siberië. Brussel heeft een sanctiepakket
Wie wil weten waarom Rusland niet instortte, moet een atlas openslaan. West-Siberië vormt al decennia het zwaartepunt van de Russische olieproductie. Tussen de Oeral en de Jenisej liggen enorme velden, waaronder Samotlor en Priobskoye. In de regio Chanto-Mansië, ook bekend als Joegra, is een complete winningsindustrie opgebouwd. Samotlor werd al in 1965 ontdekt. Die kennis en infrastructuur verdwijnen niet omdat Brussel een handtekening onder een verordening zet.
Buiten West-Siberië liggen de oude velden van de Wolga-Oeralregio, waaronder Romashkino in Tatarstan. Timan-Pechora levert olie in het noorden. Oost-Siberië en het Verre Oosten beschikken over velden als Vankor en projecten bij Sachalin. Het gaat om duizenden kilometers aan bestaande productiegebieden, niet om een paar boorputten die afhankelijk zijn van Europese goedkeuring.
In Siberië boren Russische bedrijven onder lastige omstandigheden, soms diep onder bevroren grond. Bij oudere velden wordt water geïnjecteerd om de druk te behouden. Horizontale boringen helpen om moeilijk bereikbare voorraden te winnen. Daarvoor zijn investeringen en technologie nodig, maar Rusland heeft tientallen jaren ervaring met die industrie. Westerse sancties bemoeilijken de toegang tot gespecialiseerde apparatuur. Ze laten de bestaande olievelden niet plotseling verdampen.
De raffinaderijen staan bovendien verspreid over het land. Grote installaties liggen bij Omsk, Moskou, Rjazan, Kirisji en in de Wolgaregio. Pijpleidingen vervoeren ruwe olie naar de verwerking en de export. Daarmee heeft Rusland een omvangrijke eigen energieketen, van olieveld tot brandstof. Het land is niet volledig onafhankelijk van buitenlandse techniek, maar wel veel minder afhankelijk van ingevoerde energie dan tal van Europese landen.
China en India hebben ook nog eigen belangen. Die landen staken hun handel niet automatisch omdat de Europese Commissie dat graag zag. Sancties kunnen de Russische economie beschadigen, maar beschadigen is iets anders dan op de knieën dwingen. Nieuwsfeiten schreef eerder over die spanning in Rusland gesterkt door economische sancties. Misschien had Von der Leyen destijds beter een atlas kunnen raadplegen. Siberië past nu eenmaal niet in een vaatwasser.
Nord Stream: een verdachte die politiek slecht uitkomt
In september 2022 werden drie van de vier Nord Stream-leidingen beschadigd door explosies. Rusland werd als mogelijke dader genoemd, maar dat was geen bewezen conclusie. Inmiddels richt het Duitse strafonderzoek zich op Oekraïense verdachten. In Hamburg is een strafzaak tegen een Oekraïense oud-militair begonnen. De verdachte ontkent betrokkenheid en de rechter moet de aanklacht nog beoordelen.
Mogelijke betrokkenheid van Oekraïense staatsinstanties maakt de zaak politiek gevoelig. Een verdenking is geen veroordeling en bewijst niet dat Zelensky persoonlijk opdracht gaf. Maar wie miljarden aan steun verstrekt, mag toch vragen wat bewezen sabotage door een bondgenoot voor de Europese betrekkingen zou betekenen. De NOS berichtte al in 2023 over Oekraïense verdachten. Het onderwerp is dus bepaald niet uitgevonden door mensen met een onwelgevallige mening.
Paternotte en de internationale rechtsorde, zolang die goed uitkomt
Jan Paternotte heeft zich nadrukkelijk uitgesproken voor steun aan Oekraïne. Dat is zijn politieke keuze. Maar wie internationaal recht zo belangrijk vindt, moet ook kunnen vertellen wat er gebeurt wanneer een bevriende partij mogelijk dat recht schendt. Moet bewezen sabotage van Europese infrastructuur tot schadevergoeding leiden? Welke gevolgen zou bewezen staatsbetrokkenheid hebben? De Duitse rechter beslist over strafrechtelijke schuld, niet over het politieke antwoord van D66.
Voor zover hier vastgesteld, ontbreekt een recente publieke reactie van Paternotte op de opening van dit proces. Dat bewijst geen bewust stilzwijgen. Het maakt een vraag aan hem wel relevant. Jan, je hoeft geen vonnis te schrijven. Een duidelijk politiek antwoord zou al een aardige start zijn.
Het Journaal kan ook eens terugspoelen
Het NOS Journaal heeft Nord Stream niet verzwegen. Maar het mag de oude voorspellingen over Russische economische ontwrichting best eens naast de werkelijkheid leggen. Welke sancties werkten? Welke ramingen bleken overdreven? Waarom bleef de Russische wapenproductie doorgaan? Journalisten hoeven geen Russische propaganda te bedrijven om kritische vragen aan Brussel te stellen.
Ook eerdere berichtgeving over Russische dreiging verdient nauwkeurige toetsing. Nieuwsfeiten stelde die kwestie aan de orde in Nergens bewijs dat Poetin Europa zal binnenvallen. Een oude voorspelling wordt niet alsnog waar omdat niemand de uitzending terugkijkt.
Jan, de Bosch-vaatwasser draait nog. Nord Stream niet
Trump zoekt geregeld rechtstreeks overleg met Poetin, terwijl Europese regeringen vasthouden aan sancties en militaire steun. Over beide benaderingen valt te discussiëren. Maar een beleid dat de Europese burger geld kost, verdient toetsbare resultaten in plaats van plechtige toespraken.
Rusland heeft nog altijd zijn olievelden, pijpleidingen en raffinaderijen. Nord Stream ligt beschadigd op de zeebodem en de Duitse justitie onderzoekt de verantwoordelijkheid. Paternotte kan uitleggen welke gevolgen bewezen Oekraïense betrokkenheid volgens hem moet hebben. Het Journaal mag intussen de voorspellingen uit 2022 eens terugkijken.
Misschien ontwikkelt Bosch ooit een programma voor het schoonwassen van politieke voorspellingen. Voorlopig lijkt zelfs een Duits topapparaat tegen deze klus niet opgewassen.
Geschreven door Martijn van der Zwaan | Nieuwsfeiten.com
Volg ons op Twitter: https://x.com/Nieuwsfeitencom
Bluesky: https://bsky.app/profile/nieuwsfeiten.bsky.social
Luister naar opiniestukken via Florida Radio Rotterdam.
