Doomsdayvis in Chili. Op een strand aan de rand van de Stille Oceaan ligt een zilverkleurig lichaam van vijf meter lang. De kop is vreemd, de rode vinnen lijken op een rafelige kroon en de rest van het dier strekt zich als een reusachtig lint uit over het zand. Het hoort hier niet thuis. Het hoort honderden meters onder de golven, in een wereld waar het zonlicht nauwelijks doordringt. Toch is het naar boven gekomen. En precies dat maakt de vondst voor sommigen zo angstaanjagend.
In het noorden van Chili werd op 20 oktober 2026 bij Playa Chacaya, nabij Mejillones, een uitzonderlijk grote riemvis aangetroffen. Het dier is ook bekend als de doomsdayvis, een naam die klinkt alsof hij rechtstreeks uit de laatste bladzijde van de menselijke geschiedenis komt. Op sociale media werd de vondst al snel uitgelegd als een waarschuwing voor een naderende aardbeving. Er is geen bewijs dat zo’n ramp op komst is. Maar de plaats waar het dier aanspoelde, maakt de oude legende des te beklemmender.
Doomsdayvis in Chili: het voorteken dat uit de duisternis kwam
De boodschapper uit het paleis van de zeegod
In de Japanse folklore heet de riemvis Ryūgū no tsukai: boodschapper uit het paleis van de zeegod. Eeuwenlang ging het verhaal dat deze langgerekte diepzeebewoner zich aan mensen laat zien wanneer onder de zeebodem iets verschrikkelijks staat te gebeuren. Een beving die steden openbreekt. Een tsunami die zonder medelijden de kust overspoelt. Het beeld is zo krachtig dat zelfs wie niet in voortekenen gelooft, begrijpt waarom de vondst onrust veroorzaakt.
Stel je voor dat je langs een verlaten kust loopt en een dier ontdekt dat je normaal gesproken nooit levend te zien krijgt. Het is langer dan een auto en lijkt nauwelijks op iets uit de vertrouwde dierenwereld. Je weet dat onder je voeten een van de actiefste breukzones op aarde ligt. Dan is het niet moeilijk om te begrijpen hoe een aangespoelde vis verandert in een boodschapper van rampspoed.
De oceaan heeft voor dat soort verhalen een ideale eigenschap: hij laat zich niet volledig doorgronden. De mens kan satellieten naar verre planeten sturen, maar veel van het leven in de diepzee blijft nauwelijks waargenomen. De riemvis heeft geen bovennatuurlijke krachten nodig om ons een ongemakkelijk gevoel te bezorgen. Zijn verschijning is al raadselachtig genoeg.
Een kust die weet hoe het einde van de wereld kan voelen
De vondst zou op bijna ieder strand merkwaardig zijn geweest. In Chili krijgt ze een andere lading. Voor de westkust duikt de Nazca-plaat onder de Zuid-Amerikaanse plaat. Dat geologische proces bouwt spanningen op die soms met vernietigende kracht vrijkomen. Het is geen fantasie van internetgebruikers, maar een van de redenen waarom Chili tot de aardbevingsgevoeligste landen ter wereld behoort.
Op 22 mei 1960 werd Chili getroffen door de zwaarste instrumenteel geregistreerde aardbeving ooit: magnitude 9,5. De zee trok zich op plaatsen terug en kwam vervolgens met enorme kracht terug. De tsunami bereikte zelfs kusten aan de andere kant van de Stille Oceaan. Voor de mensen die zo’n ramp meemaken, voelt het einde van de wereld niet als een metafoor. Het voelt als een werkelijkheid waarin de grond, het water en alles waarop je vertrouwt zich tegelijk tegen je keren.
Dat verleden verklaart waarom één aangespoelde diepzeevis voldoende is om een oud verhaal weer tot leven te wekken. Niet omdat de riemvis een aardbeving heeft aangekondigd, maar omdat de natuur in dit gebied werkelijk in staat is tot gebeurtenissen die ieder voorstellingsvermogen tarten.
De angstaanjagende herinnering aan Japan
Na de aardbeving en tsunami van 11 maart 2011 in Japan kregen eerdere waarnemingen van riemvissen opnieuw aandacht. De beving had een magnitude van 9,0. De tsunami verwoestte kustgebieden en veroorzaakte de nucleaire ramp bij Fukushima Daiichi. Achteraf zagen sommigen in de vissen een waarschuwing die niemand serieus had genomen.
Het is een huiveringwekkend verhaal, vooral omdat het achteraf zo netjes lijkt te passen. Maar mensen onthouden opvallende toevalligheden veel beter dan alle keren waarop er niets gebeurde. Een zeldzame vis die aanspoelt en daarna geen ramp veroorzaakt, krijgt nauwelijks een plaats in de geschiedenis. De vis die toevallig voorafgaat aan een catastrofe, wordt een legende.
Juist daarom onderzochten Japanse wetenschappers de mythe. In een studie uit 2019 vergeleken zij 336 meldingen van diepzeevissen met 221 zware aardbevingen. Een statistisch significant verband vonden ze niet. De doomsdayvis bleek geen betrouwbaar waarschuwingssysteem. Wie op basis van deze vondst een aanstaande ramp voorspelt, gaat verder dan het bewijs toelaat.
Wat als de diepzee ons iets probeert te vertellen?
Die vraag klinkt verleidelijk, maar de wetenschap stelt haar anders. Waarom kwam dit specifieke dier naar de oppervlakte? Was het gewond of ziek? Veranderden stromingen zijn koers? Zonder onderzoek aan het dier blijven de omstandigheden van zijn dood onduidelijk. De ontdekking zelf is echt; de veronderstelde boodschap niet aangetoond.
Toch is het opmerkelijk hoe gemakkelijk een geheimzinnige verschijning uitgroeit tot een verhaal over het lot van de mensheid. Eerder schreven we over de apocalyptische verhalen rond planeet Nibiru, over mysterieuze verschijnselen bij de piramides en over het raadsel van Atlantis en de Sahara. Zulke verhalen raken steeds dezelfde menselijke zenuw: het vermoeden dat ergens een waarschuwing verborgen ligt die wij te laat zullen begrijpen.
Ook de blauwe stippen op Apollo 17 en de raadselachtige Cerro El Cono laten zien hoe snel het onbekende onze verbeelding in bezit neemt. Maar een raadsel is nog geen bewijs voor een verborgen voorspelling.
En nu ligt hij daar
Op het Chileense strand is de zee inmiddels gewoon doorgegaan met haar eeuwige beweging. De golven trekken zich terug, keren terug en wissen langzaam de sporen uit het zand. De aardkorst beweegt intussen onzichtbaar verder. Dat deed zij gisteren, dat doet zij vandaag en dat zal zij morgen doen. Niemand kan uit de komst van deze riemvis afleiden wanneer de volgende grote beving plaatsvindt.
Misschien is dat wel het meest verontrustende. Niet dat een diepzeevis ons het einde aankondigt, maar dat de aarde geen aankondiging nodig heeft. De mens bouwt steden, havens en wegen langs een oceaan die al miljoenen jaren zijn eigen wetten volgt. Soms lijkt alles onveranderlijk. Tot het dat niet meer is.
De doomsdayvis heeft niets voorspeld wat wetenschappelijk aantoonbaar is. Hij ligt alleen op een strand waar hij nooit had moeten liggen, als een zilveren streep uit de duisternis. En zolang niemand precies weet waarom hij daar terechtkwam, blijft de oude legende rondspoken. Niet als bewijs dat het einde nadert, maar als herinnering aan hoe weinig waarschuwing de natuur ons soms geeft.
Door Sanne van Rijn
Volg ons op Twitter: https://x.com/Nieuwsfeitencom
Bluesky: https://bsky.app/profile/nieuwsfeiten.bsky.social
Luister naar opiniestukken via Florida Radio Rotterdam.
