23 september 2026
Drie kinderen doodgereden en morgen gaat Reinaldas J. naar buiten
Drie kinderen van twaalf en hun schooldirectrice kwamen op 11 juni niet meer thuis. Morgen mag Reinaldas J., de man die ervan wordt verdacht hen te hebben doodgereden, de gevangenis verlaten.
Dat besluit nam de rechtbank woensdag. J. heeft dan ongeveer drie maanden in voorlopige hechtenis gezeten en mag de rest van zijn strafzaak in vrijheid afwachten.
Wie alleen dat leest, mist nogal wat.
Volgens het Openbaar Ministerie reed J. vlak voor de aanrijding ongeveer 130 kilometer per uur over de N290 bij Vogelwaarde. Daar geldt maximaal 80. Voor de bocht waar het misging, gold zelfs een adviessnelheid van 70 kilometer per uur.
Zijn auto had bovendien problemen met de stuurbekrachtiging. Dat probleem was hem bekend.
Nog merkwaardiger wordt het wanneer de eerdere beslissing van dezelfde rechtbank erbij wordt gepakt. Op 28 juli wilden de rechters hem namelijk absoluut niet vrijlaten.
Uit onderzoek naar zijn rijgedrag bleek toen dat in de zeven dagen vóór het ongeluk op zeventien verschillende trajecten snelheidsovertredingen waren geregistreerd. Op 11 juni kwamen daar nog drie trajecten bij.
De rechtbank noemde het gevaar voor herhaling destijds concreet en acuut. Zelfs het feit dat zijn rijbewijs was ingenomen, veranderde volgens de rechters niets aan die beoordeling.
Vrijlating was volgens diezelfde rechtbank eind juli vanwege de ernst van de zaak en de gevolgen voor de nabestaanden niet uit te leggen.
Nog geen twee maanden later kan het blijkbaar wel.
Wat is er sinds juli precies veranderd?
Dat is de vraag waar ik graag een begrijpelijk antwoord op zou krijgen.
De drie kinderen zijn nog steeds dood. Schooldirectrice Joyce van Driel eveneens. De geregistreerde snelheidsovertredingen zijn niet uit het dossier verdwenen en de verdenking tegen J. is niet ineens verdampt.
Wel is er één belangrijk verschil: zijn voorlopige hechtenis duurt inmiddels ongeveer drie maanden en de inhoudelijke behandeling van de zaak is nog niet in zicht.
Dat laatste weegt voor de rechtbank zwaar. In Nederland geldt immers als uitgangspunt dat een verdachte zijn proces in vrijheid mag afwachten. Juridisch valt het besluit dus uit te leggen.
Maatschappelijk wordt dat een stuk lastiger.
Nieuwsfeiten schreef eerder over die groeiende kloof tussen een systeem dat juridisch volgens zijn eigen regels functioneert en burgers die de uitkomst steeds minder begrijpen. Vogelwaarde levert daar een pijnlijk nieuw voorbeeld van.
Het recht hoeft de woede van nabestaanden niet over te nemen. Dat zou zelfs gevaarlijk zijn. Een rechter moet naar wet, dossier en persoonlijke omstandigheden kijken.
Van diezelfde rechtsstaat mag echter worden verlangd dat een beslissing nog enigszins te begrijpen valt.
Morgenavond Litouwen?
Daar komt nog iets bij waar waarschijnlijk aan menige keukentafel minder juridisch over wordt gedacht.
Reinaldas J. is in Litouwen geboren. Volgens zijn advocaat is hij in Nederland opgegroeid en bestaat er geen vluchtgevaar. De rechtbank heeft kennelijk voldoende vertrouwen in de voorwaarden waaronder hij wordt vrijgelaten.
Dat vertrouwen moet dan morgen maar blijken.
Ik zou persoonlijk niet verbaasd zijn wanneer deze jongeman binnen afzienbare tijd in Litouwen opduikt. Misschien zit hij morgenavond al daar. Dat is geen feit en ik beweer niet dat hij van plan is te vluchten. Het is wel een mogelijkheid die onmiddellijk bij mij opkomt wanneer iemand met zo’n strafzaak boven zijn hoofd de gevangenispoort uit mag.
Blijft hij netjes in Nederland, dan heeft de rechtbank dat risico terecht anders ingeschat.
Vertrekt hij wel, dan kunnen we vermoedelijk weer weken luisteren naar deskundigen die uitleggen waarom niemand dat had kunnen voorzien.
Nederland is bijzonder goed geworden in uitleg achteraf.
De rechtsstaat vraagt ook om geloofwaardigheid
Het wrange aan deze zaak is dat de rechtbank in juli zelf woorden gebruikte die vrijwel iedere buitenstaander zal begrijpen. Er was volgens haar een concreet en acuut recidiverisico. Vrijlating was op dat moment niet uit te leggen.
Nu wordt de voorlopige hechtenis alsnog geschorst.
Dat past in een bredere discussie die we op Nieuwsfeiten eerder voerden over strafrecht, jonge verdachten en de positie van slachtoffers. Een rechtsstaat verliest uiteindelijk gezag wanneer burgers de indruk krijgen dat vrijwel iedere beslissing uitvoerig vanuit het belang van een verdachte kan worden verklaard, terwijl nabestaanden het met de gevolgen mogen doen.
Voor alle duidelijkheid: J. is verdachte en nog niet veroordeeld. Over zijn uiteindelijke schuld en straf beslist de rechtbank later.
Daar gaat mijn kritiek vandaag niet over.
Mijn probleem zit bij een rechtssysteem dat op 28 juli zegt dat vrijlating vanwege het concrete gevaar en de enorme gevolgen niet uit te leggen is, en op 23 september kennelijk tot een andere afweging komt terwijl de strafzaak inhoudelijk nog moet beginnen.
Misschien hebben juristen daar een sluitend antwoord op.
Probeer het daarna eens uit te leggen aan de ouders van de drie kinderen Olivia, Sarah en Damian.
Door: Lars Morgenstern.