D66 wil jonge daders niet zwaarder straffen: fuck de slachtoffers?
D66 jonge daders niet zwaarder straffen:- Opnieuw klinkt vanuit Den Haag de boodschap dat jonge daders niet zwaarder moeten worden gestraft. Volgens D66-staatssecretaris Van Bruggen zou dat zelfs “averechts” werken. Maar voor veel Nederlanders voelt die redenering alsof de overheid steeds meer begrip toont voor de dader, terwijl slachtoffers en hun nabestaanden steeds vaker het gevoel hebben dat zij op de tweede plaats komen.
D66 jonge daders niet zwaarder straffen.
Dat gevoel wordt versterkt door zaken waarin ernstige geweldsdelicten leiden tot relatief lichte straffen. Wanneer een minderjarige die wordt veroordeeld voor een poging om een restaurant op te blazen slechts een korte periode jeugddetentie krijgt, roept dat begrijpelijkerwijs vragen op over de verhouding tussen misdrijf en straf. Veel mensen vragen zich af of het rechtssysteem nog wel voldoende recht doet aan de ernst van zulke feiten.
De staatssecretaris stelt dat zwaarder straffen averechts zou werken. Dat is een standpunt dat in de criminologie regelmatig wordt verdedigd. Onderzoek laat inderdaad zien dat een langere gevangenisstraf op zichzelf recidive niet altijd vermindert en in sommige gevallen zelfs negatieve effecten kan hebben. Maar dat betekent niet automatisch dat streng optreden nooit gerechtvaardigd is. Straf heeft immers meerdere doelen.
Vergelding is er daar één van. Een samenleving mag duidelijk maken dat ernstige misdrijven ernstige gevolgen hebben. Daarnaast speelt bescherming van de samenleving een belangrijke rol. Iemand die vastzit, kan gedurende die periode geen nieuwe slachtoffers maken. Ook afschrikking blijft onderdeel van het strafrecht, al verschillen wetenschappers van mening over hoe groot dat effect daadwerkelijk is.
D66 jonge daders niet zwaarder straffen:- Juist daarom is het opmerkelijk wanneer de nadruk vrijwel uitsluitend lijkt te liggen op de belangen van de dader. Slachtoffers willen niet alleen horen dat een jongere nog een tweede kans verdient. Zij willen ook zien dat de overheid hun leed serieus neemt en dat ernstige criminaliteit zichtbaar wordt bestraft.
Een ander punt van zorg is de inzet van minderjarigen door georganiseerde criminaliteit. Criminele netwerken weten dat jeugdigen vaak lager worden bestraft dan volwassenen. Daardoor bestaat het risico dat jongeren juist aantrekkelijk worden als uitvoerders van zware misdrijven. Dat probleem wordt ook door politie en justitie onderkend. De vraag is daarom of een strafstelsel dat sterk rekening houdt met de leeftijd van de dader onbedoeld een prikkel kan vormen voor criminelen om jongeren in te zetten.
D66 jonge daders niet zwaarder straffen.
Het debat verdient daarom meer dan slogans. Wanneer bewindspersonen stellen dat zwaarder straffen averechts werkt, mogen burgers vragen waarop dat standpunt is gebaseerd. Welk onderzoek ondersteunt die conclusie? Geldt dat voor alle delicten of alleen voor bepaalde groepen? En hoe worden de belangen van slachtoffers daarin meegewogen?
Nederland heeft behoefte aan een strafrecht dat niet alleen oog heeft voor resocialisatie, maar ook voor rechtvaardigheid, bescherming van burgers en het vertrouwen in de rechtsstaat. Wie een ernstig misdrijf pleegt, moet weten dat daar een passende consequentie tegenover staat. Niet uit wraak, maar omdat een samenleving zonder geloofwaardige handhaving uiteindelijk haar gezag verliest.
D66 jonge daders niet zwaarder straffen:- Een rechtsstaat is pas echt geloofwaardig wanneer zij niet alleen de rechten van verdachten beschermt, maar ook zichtbaar pal staat voor haar slachtoffers.
De daders zijn slachtoffers in de ogen van onze regering. Och wat zijn ze zielig en dat is ook zo want anders zouden ze dit soort dingen niet doen. Alleen het blijven wel de daders en daar hoort ook straf als vergelding bij!
Een straf van “2 weken cel voor een bomaanslag” klinkt spectaculair, maar in de praktijk is dat meestal geen Hollywood-scenario met een uitgewerkte aanslag en volledige schade-intentie, maar een juridisch beoordeeld feit binnen het jeugdstrafrecht, waar leeftijd, bewezen rol, intentie en proportionaliteit zwaar meewegen. Dat systeem is soms frustrerend voor wie vooral naar de kop kijkt, maar minder mysterieus zodra je naar de wet kijkt.
Of je dat “soft” of “zorgvuldig” noemt, hangt vooral af van of je het strafrecht benadert als emotionele reflex of als juridisch systeem dat niet op krantenkoppen maar op bewijs draait.
Bron (uitleg jeugdstrafrecht Nederland):
Rijksoverheid – Jeugdstrafrecht